Ben je aangehouden door de politie en word je verdacht van een strafbaar feit? Dan kun je kort na je aanhouding al een bezoek krijgen van de reclassering op het politiebureau. Tijdens deze ‘vroeghulp’ maakt een reclasseringsmedewerker een eerste inschatting van de problemen die er spelen. Ook kijken we waar je hulp bij kunt gebruiken. Zo kunnen we justitie informeren over jouw persoonlijke situatie. Ook informeren we justitie over de gevolgen van het feit dat je vastzit. En de risico’s voor eventuele slachtoffers.

In ons advies kunnen wij het voorstel doen om bijzondere voorwaarden te stellen aan het tijdelijk vrijkomen. Die bijzondere voorwaarden zijn bijvoorbeeld een gedragstraining of locatieverbod. Je komt dan onder toezicht van de reclassering tot aan je rechtszitting, de start van het juridische proces.

Word je verdacht van een strafbaar feit en zit je voorlopig vast? Dat noemen we voorlopige hechtenis. Justitie kan in de volgende gevallen de reclassering om advies vragen over verlenging of opheffing van je voorlopige hechtenis:

• Als je in een Huis van Bewaring zit
• Als je naar de raadkamer moet voor een besluit over je voorlopige hechtenis

Voor dit advies onderzoeken wij de risico’s als je vrij zou komen. Wij kijken wat nodig en mogelijk is om je rechtszitting in vrijheid af te wachten. We adviseren de rechter-commissaris een rechter die toezicht houdt op de voortgang en rechtmatigheid van het opsporingsonderzoek dat onder leiding staat van de officier van justitie de ‘bijzondere voorwaarden’ waaronder vrijkomen mogelijk is. Denk aan een gedragstraining of locatie- of contactverbod. Soms ook het moeten dragen van een enkelband. Je komt dan onder toezicht van de reclassering tot aan je rechtszitting. De rechter-commissaris beslist over de schorsing.

Word je verdacht van een strafbaar feit en moet je naar de rechtbank? Dan vraagt het Openbaar Ministerie ons meestal om een advies over jou. Wij voeren dan een of meer gesprekken met je over het strafbare feit waarvan je verdacht wordt. Het kan zijn dat je in de gevangenis zit. In dat geval bezoekt een reclasseringsmedewerker je daar. We adviseren de rechter over wat er nodig is en wat mogelijk is om te voorkomen dat je een strafbaar feit pleegt.

Zit je in de gevangenis? Dan stellen onze casemanagers samen met jou het Detentie- en Re-integratieplan (D&R-plan) op. In dit plan staat alles wat belangrijk is om je goed te helpen in de gevangenis. En om je voor te bereiden op een goede terugkeer in de maatschappij.

Voor dit plan kan de gevangenis vragen om advies van de gemeente en de reclassering. Wij adviseren bijvoorbeeld over het volgen van een training in de gevangenis. Of dat je gespecialiseerde zorg nodig hebt tijdens en/of als je weer vrij bent. In het plan beschrijven we ook de doelen waaraan je wilt werken tijdens jouw re-integratieverlof. Misschien is elektronische monitoring (enkelband) daarbij gewenst. Het kan ook zo zijn dat je in aanmerking komt voor een Beperkt Beveiligde Afdeling of een Penitentiair Programma. Ook dit komt dan in jouw D&R-plan te staan.

Voor de reclassering is het belangrijk dat je je goed kan voorbereiden op jouw leven buiten de gevangenis als je vrijkomt.

Heb je een gevangenisstraf zonder voorwaarden gekregen? Dan kun je mogelijk onder voorwaarden vrijkomen (voorwaardelijke invrijheidstelling). De reclassering en de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) adviseren het Openbaar Ministerie hierover. We kijken voor dit advies naar jouw gedrag, de risico’s en wat het beste is voor slachtoffers, nabestaanden en anderen. Hoe lang je onder voorwaarden vrij kunt komen, hangt af van de wetgeving die voor jou geldt.

Op 1 juli 2021 is namelijk de wet straffen en beschermen ingegaan. Daar staat het volgende in:

Wanneer ben je veroordeeld tot een gevangenisstraf?	Maximale duur van de voorwaardelijke invrijheidstelling
Vóór 1 juli 2021	Maximaal 1/3e deel van je gevangenisstraf
Na 1 juli 2021 en alleen als je een onvoorwaardelijke gevangenisstraf langer dan één jaar hebt gekregen	Na uitzitten van 2/3e van de hele straf en maximaal 2 jaar